Boşanma davası nasıl açılır? Boşanma davası evlilik birliğinin sona erdirilmesi için Aile Mahkemesi’nde açılan bir davadır. Eğer bulunduğun yerde Aile Mahkemesi yoksa dava Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) görülür.
1. Boşanma Türünü Belirle
Önce hangi tür boşanma davasını açacağına karar vermen gerekir. İki tür boşanma davası vardır.
Anlaşmalı Boşanma
-
Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı
-
Taraflar boşanma ve sonuçlarında anlaşmış olmalı
-
Bir protokol hazırlanır ve bu protokol mahkemeye sunulur. Genelde taraflar kendisi hazırlayıp açmakta ancak sonradan ciddi mağduriyetler doğmaktadır. Bu sebeple muhakkak avukatın gözden geçirmesi gerekir. Anlaşmalı boşanma protokolü için tıklayınız.
Çekişmeli Boşanma
Eğer taraflar anlaşmalı boşanmaya yanaşmıyorsa taraflardan biri boşanma davası nasıl açılır? açar. Sebepleri çeşitlidir. Bu davalar daha uzun sürer ve delil gerektirir.
Çekişmeli boşanmada yargılama usulü diğer davalardan farklılık göstermektedir. Boşanma davalarında yazılı yargılama usulü uygulanmaktadır. Bu usule göre de sırasıyla;
- her iki taraf da iddialarını sunmak için mahkemeye ikişer adet dilekçe verir bu dilekçeler aşamasıdır.
- mahkeme her iki tarafı çağırıp ön inceleme duruşması yapar.
- tanıkların dinlendiği, delillerin tartışıldığı tahkikat duruşmaları yapılır.
- taraflara son kez diyeceklerinin sorulduğu sözlü yargılama yapılır.
- karar verilerek dava sonuçlandırılır.
Diğer davalardan farklı olarak uygulanması gereken özel kurallar ise TMK madde 184’de düzenlenmiştir. Bu usul dışında kalan hususlarda yargılama Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre yapılmaktadır.
Türk Medeni Kanunu Madde 184 –
1. Hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe, bunları ispatlanmış sayamaz.
2. Hâkim, bu olgular hakkında gerek re’sen, gerek istem üzerine taraflara yemin öneremez.
3. Tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz.
4. Hâkim, kanıtları serbestçe takdir eder.
5. Boşanma veya ayrılığın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz.
6. Hâkim, taraflardan birinin istemi üzerine duruşmanın gizli yapılmasına karar verebilir.
Şeklindedir. Bu maddeye göre;
- Boşanma davalarında hakime geniş takdir yetkisi verilmiştir. Hakim öncelikle dosya içerisinde bulunan fotoğraf, video vs. kayıtları, tanık beyanlarını ve diğer delilleri değerlendirerek iddia edilen olayların vicdanen yaşandığına kanaat getirmedikçe bu olayların yaşandığı ispatlanmış sayılmayacaktır. Bu ilke keyfi uygulanmayacaksa da iddia edilen vakalar ispat edilmiş olsa dahi hakim vicdanen ispat edildiğine kanaatte getirmezse davayı reddedebilecektir.
- Hukuk yargılamasında kesin delil niteliğinde olan yemin deliline boşanma davalarında başvurulamamaktadır. Hakim ya da taraflar, taraflara bir vakanın meydana gelip gelmediği konusunda yemin öneremez.
- Hukuk yargılamasında kabul beyanı davayı sonlandıran bir işlemdir. Ancak boşanma davalarında hakim, tarafların iddia edilen olayların yaşandığını kabul etmesi durumunda bu kabul beyanı ile bağlı değildir. Hakim bu beyanı diğer delillerle birlikte değerlendirecektir.
- Hakim burada öne sürülen iddiaları deliller kapsamında objektif esaslara göre dosyanın içeriğine aykırı olmayacak şekilde kimsenin etkisi altında kalmaksızın serbestçe değerlendirecektir.
- Boşanmanın ferileri velayet, tazminat ve nafakaya ilişkin ikincil hususlardır. Bu hususlarda anlaşılması durumunda bu anlaşmanın hakim onayına sunulması ve hakimin bu anlaşmayı onaylaması gerekmektedir.
- Kural olarak duruşmalar alenidir. Ancak boşanma davalarında tarafların veya çocukların menfaatinin zedeleneceği durumlarda duruşmaların gizli yapılmasına karar verilebilir.
2. Dava Dilekçesi Hazırla
Boşanma davası bir dilekçe ile açılır. Dilekçede şunlar yer almalıdır:
-
Tarafların bilgileri
-
Boşanma sebebi
-
Olayların açıklaması
-
Talepler açık bir şekilde yazılmalıdır. Detay için yine HMK madde 119’ a bakabilirsiniz.
3. Yetkili ve Görevli Mahkemeye Başvur
Boşanma davası hazırlığı sonucunda boşanma davası nasıl açılır dilekçe ile görevli ve yetkili mahkemeye başvurulur. Dava eşlerden birinin yerleşim yeri veya tarafların son 6 ay birlikte oturulan yer mahkemesinde açılır. Başvuru, adliyede Aile Mahkemesi tevzi bürosuna yapılır.
4. Harç ve Masrafları Öde
Dava açılırken bir takım harç ve gider avansı ödenir.
5. Dava Süreci Başlar
Anlaşmalı boşanmada taraflar duruşmaya katılır, hakim iradeleri doğrular ve karar verilir.
Çekişmeli boşanmada;
-
Dilekçeler aşaması
-
Delillerin sunulması/toplanması
-
Tanık dinlenmesi
-
Bilirkişi / inceleme (gerekirse)
- Karar
6. Karar ve Kesinleşme
Mahkeme boşanmaya karar verdikten sonra gerekçeli karar yazılır, taraflara tebliğ edilir ve istinaf süresi geçince karar kesinleşir. Kesinleşmeden sonra nüfusa işlenir. Boşanma davası süreci uzun ve meşakkatli süreçtir. Davanın nasıl açıldığı da süreci ciddi etkileyen bir husustur. Hem usulen hem de esasen hataların çok sık yapıldığı davalar olup avukat desteği alınması neredeyse zorunluluk doğurmaktadır.
